Romatoid Artrit Uyarı Sinyalleri

Romatoid artrit eklemlerin iltihaplanmasına yol açan otoimmün bir bozukluktur. Bir başka deyişle bağışıklık sistemi bozukluğu olan romatoid artrit, ihmal edilmemesi gereken önemli bir rahatsızlıktır. Zaman içinde hastalığın ilerlemesi ile birlikte  vücutta etkilediği başlıca sistemler şunlardır:

• Cilt
• Gözler
• Akciğer
• Kalp
• Kan
• Sinir sistemi

Romatoid artrit semptomları geçici olabilse de, zaman içinde hastalığın prognozu kötüye gidebilir. Ne yazık ki, hastalığın tamamen geçmesi beklenmez. Erken belirtileri fark edip hemen tedaviye geçmek hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir veya tamamen durdurabilir.

Romatoid Artrit Semptomları Nelerdir?

Romatoid artrit nedeniyle oluşan eklem iltihabı şişlik, bölgesel ateş ve ağrı gibi semptomlarla kendini ortaya koyar.   Genellikle enflamasyon vücutta simetrik olarak görülür. Bu nedenle belirtiler vücudun her iki tarafında birden aynı anda hissedilir. Semptomlar özellikle bileklerde, dizlerde ya da ellerde görülür.

Romatoid artrit nedeniyle ortaya çıkan diğer semptomlar şunlardır:

• Sabah saatlerinde ya da uzun süre hareketsiz kaldıktan sonra görülen eklem sertliği
• Sürekli yorgunluk
• Düşük ateş

Hastalığın semptomları yıllar içine aşamalı olarak ilerleme eğilimindedir. Bazı hastalarda semptomlar hızla ortaya çıkarak, ilerleyebilir.

Hastalığın Yaygın Görüldüğü Yaş Grupları

Romatoid artrit genellikle 30 ile 60 yaş arası bireylerde görülse de, daha genç ya da daha yaşlı insanlar da ortaya çıkabilir. Amerika Birleşik Devletlerinde yapılan araştırmalarda nüfusun yaklaşık %1’inin romatoid artritten şikayetçi olduğu bulundu. Kadınlarda görülme sıklığı, erkeklere orana 3 kat daha fazladır.

Hastalığın ortaya çıkmasına sigara içilmesi önemli bir tetikleyicidir. Ayrıca romatoid artrit genetik olarak da geçiş gösterilebilen bir rahatsızlıktır.

Romatoid Artrit Nedenleri

Bugüne değin yapılan bilimsel araştırmalar romatoid artrit sebebi hakkında kesin bir bulgu veremedi. çıkaramadı. Bilim insanları bazı hastaların, uzmanlar tarafından henüz tanımlanamayan belirli bir enfeksiyonun tetikleyebileceği genetik risk grubunda olduğunu bildiriyor.

Romatoid Artrit Eklemleri Nasıl Etkiler

Romatoid artirt nedeniyle iltihaplanan eklemlerde deformasyon gelişebilir. Bunun sonucunda kemik ve kıkırdak dokusunda tahribat olur. Hastalığın ilerlemesi ile birlikte eklemler işlevini yitirebilir ve ağrı hissedilebilir.

Romatoid Artrit Vücudun  Geri Kalan Kısmını Nasıl Etkiler?

Romatoid artrit hastalığının ilerlemesi ile birlikte ortaya çıkabilecek başlıca belirtiler şunlardır:

• Romatoid nodüller oluşumu: Deri altında ve/veya iç organlarda sert yumrular ortaya çıkabilir.
• Sjögren Sendromu: Hastanın göz ve ağız bezlerinde iltihaplanma olduğu gibi hasar da görülebilir. Sendrom ağız ve göz dışında vücudun farklı bölümlerinde de görülebilir.
• Plörit: Akciğer zarında iltihaplanma gelişebilir.
• Perikardit: Kalp çevresinde bulunan zarda iltihaplanma gelişebilir.
• Anemi: Vücutta yeterli miktarda kırmızı kan hücresinin bulunmadığı durumlar, anemi olarak tanımlanabilir.
• Felty Sendromu: Vücutta yeterli miktarda beyaz kan hücresi bulunmaması Felty sendromu olarak tanımlanır. Felty sendromu dalak genişlemesi ile de bağlantılı bulunmuştur.
• Vaskülit: Kan damarında iltihap gelişmesi sonucu, vücuttaki dokulara kan akışının engellenmesi vaskülit olarak tanımlanır.

Jüvenil Romatoid Artrit Nedir?

Romatoid artrit hastalıkları arasında çocukluk döneminde en sık rastlanan tür ‘’Juvenil romatoid artrit’’tir.

Romatoid artrit yetişkinlerde eklem iltihabının sertleşmesine ve hasar görmesine yol açarken, çocukluk döneminde ortaya çıkan Juvenil romatoid artrit çocuğun büyümesini olumsuz etkileyebilir. Juvenil romatoid artrit aynı zamanda ‘’Juvenil idiyopatik artrit’’ olarak da tanımlanabilir. İdiyopatik= nedeni bilinmeyen anlamına gelir.

Romatoid Artrit Ve Gebelik Dönemi

Romatoid artrit hastalarında, hamilelik döneminde % 80 gibi büyük bir orda iyileşme görülebilir. Fakat çoğu kez bebeğin dünyaya gelmesinden sonra hastalıkta alevlenme yaşanabilir. Bu durumun nedeni bilimsel olarak netleştirilememiştir. Doktorun tavsiyesi kapsamında hamile kalınmadan önce ya da hamilelik sırasında kullanılan ilaçlarda değişiklik yapılması uygun olabilir.

Romatoid Artrit Teşhisi İçin Doktor Muayenesi Nasıl Olabilir?

Romatoid artrit semptomları başlangı döneminde gelip geçici olabileceğinden hastalığın erken evrelerinde teşhis konulması zordur. Romatoid artrit ile doktorun bağdaştırabileceği belirtiler şunlardır:

• Sabah saatlerinde eklem sertliği yaşanması,
• Aynı anda birden fazla eklem etrafında sıvı toplanması ve şişme,
• Bilek, ayak ya da el parmaklarında şişlik oluşumu,
• Vücudun her iki tarafında da aynı eklemlerin simetrik olarak hastalıktan etkilenmesi,
• Deri altında sert topaklar görülmesi ( romatoid nodüller)

Bu belirtileri yakalayan doktor, daha ileri tahliller isteyebilir.

Romatoid Artrit Teşhis İçin İstenebilecek Kan Testleri

Doktor hastada romatoid artritten şüpheleniyorsa bazı kan testleri yapılmasını talep edebilir. Bu amaçla yaygın olarak istenen testler şunlardır:

• Romatoid faktör (RF) testi
• Anti-CCP ( Anti-siklik sitrülin peptid) testi

Romatoid artrit için kesin olarak belirleyici, tek bir spesifik kan testi bulunmuyor.

Romatoid Artrit Teşhis İçin İstenebilecek Görüntüleme Testleri

Romatoid artrit teşhisinde X –ışınları belirleyici sonuçlar verebilir. X –ışınları ayrıca hastalığın ilerlediği dönemlerde karşılaştırılabilecek temel görüntüleri vermesi bakımından da önemlidir. Eklem hasarı ya da iltihabın olup olmadığının anlaşılabilmesi için doktorunuz ultrason ya da MRI da talep edebilir.

Romatoid Artrit Tedavileri

Romatoid artritin kesin bir tedavisi olmamakla birlikte, yapılan tedaviler eklem iltihaplanmasında ve hissedilebilecek ağrılarda azalma sağlayabilir. Tedavinin bir başka önemli avantajı eklemlerin hasar görmesini engelleyebilmesidir. Bu sayede eklemlerin çalışmasının devamı da sağlanabilir.

Tedaviye başlamakta geç kalınmaması çok önemlidir. Doktorunuzun tedavi programını planlarken göz önünde bulunduracağı kriterler şunlardır:

• Yaşınız
• Etkilenen eklemler
• Hastalığın şiddeti

Romatoid artrit tedavisi için eklemlerin çevresindeki kasların güçlendirilmesi amacıyla ilaç ve egzersiz gerekebilir. Bazı hastalara doktorlar ameliyat önerebilir.

Romatoid Artrit Tedavisinde Kullanılan İlaçlar

Romatoid artrit tedavisi için kullanılan ilaçlar hastalığın yavaşlatılması ya da durdurulması için kullanılan steroidler ve ağrı kesiciler olabilir. Doktor bazı hastalara birden fazla ilaç almasını önerebilir. Örneğin eklemlerin daha fazla hırpalanmaması için bir ilaç verirken, aynı zamanda ağrıların verdiği rahatsızlığı azaltmak için bir başka ilaç daha verebilir.

Ameliyat Bir Seçenek Mi?

Hastada çok fazla eklem hasarı ya da ağrı olması halinde doktor ameliyat önerebilir. Bu amaçla özellikle kalça ve dizler için eklem replasmanı yapılması kullanılan en yaygın ameliyat türüdür.

Romatoid artrit tedavisi için yapılan diğer ameliyatlar şunlardır:

• Atroskopi ( Atroskopi eklem hasarının doktor tarafından görülüp onarılması için eklem içine tüp benzeri bir ekipman yerleştirilmesi işlemidir.)
• Tendon rekonstrüksyonu

Diğer Tedaviler

Bazı romatoid artrit hastaları takviye ürün kullanımı, nemli ısı ve akupunktur tedavilerinden yarar gördüklerini bildiriyorlar. Takviye ürün kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışmalısınız. Takviye ürünler, kullanılan ilaçlarla reaksiyona girerek, istenmeyen sonuçlara sebep olabilir.

Romatoid Artrit Beslenmesi

Özel bir romatoid artrit diyeti tanımlanmamıştır. Bununla birlikte hastaların pek çoğu belirli gıdalardan uzak durmanın, bazı gıdaları ise daha çok tüketmenin hastalığa yararı olduğunu bildiriyor. Örneğin pastırma, biftek, tereyağı gibi doymuş yağ oranı yüksek yiyecekler iltihaplanmayı destekleyebilir. Bunun yanı sıra Omega-3 yağ asidi içeren yiyeceklerin semptomları yatıştırmada etkili olduğu söyleniyor. Bu gıdalara verilebilecek örnekler şunlardır:

• Somon
• Soya peyniri
• Ceviz

Bazı romatoid artrit hastalarının ise özellikle uzak durulmasını tavsiye ettikleri gıdalar şunlardır:

• Domates
• Turunçgiller
• Beyaz patates
• Biber
• Kahve
• Süt ürünleri

Yüzmenin Romatoid Artrite Etkisi

Düzenli olarak egzersiz yapmak sert ve ağrılı eklemlere yararlı olabilir. Bu açıdan yüzme, kemikleri ve kasları güçlü tuttuğu için özellikle önerilen bir spordur. Hafif esneme, direnç eğitimi  ve düşük tempolu aerobik ( yüzme , su aerobiği) gibi egzersizler önerilen hareketler arasındadır.

Bunların yanı sıra koşu ya da ağırlık kaldırılması gibi eklemlere baskı uygulanmasına sebep olan faaliyetlerden uzak durulmalıdır. Hastalığın alevlenme dönemlerinde egzersize ara verilmelidir.  Düzenli egzersize başlamadan önce doktorunuzun görüşünü almalısınız.